Μέσα σε μια σπηλιά βόρεια της Αγίας Πελαγίας, γνωστή ως Εύρεση, βρέθηκε η εικόνα της Αγίας από την οποία πήρε και την ονομασία του ο οικισμός. Οι κάτοικοι, για να τιμήσουν την Αγία και να γιορτάσουν το γεγονός της εύρεσης, έχτισαν το ομώνυμο μοναστήρι σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από την σπηλιά. Σύμφωνα με την παράδοση, στη γιορτή της Αγίας (8 Οκτωβρίου) πλήθος κόσμου κατέφτανε για να προσκυνήσει την εικόνα της και να επισκεφτεί την παραλία της, όπου σκέπαζαν τα πόδια τους στην άμμο για να θεραπευτούν οι παθήσεις που τους ταλαιπωρούσαν. Σήμερα, πλήθος κόσμου συνεχίζει να επισκέπτεται την Αγία Πελαγία, όχι μόνο για να σκεπάσει τα πόδια του στην άμμο, αλλά και για να βουτήξει στα καταγάλανα νερά της.
Η Αγία Πελαγία είναι ένας οικισμός 21 χιλιόμετρα περίπου από το Ηράκλειο και είναι δημοφιλής κατά τους καλοκαιρινούς μήνες για την πανέμορφη παραλία της με τη ψιλή άμμο και τα ήρεμα κρυστάλλινα νερά. Η πρόσβαση είναι εύκολη με το αυτοκίνητο μέσω του βόρειου οδικού άξονα, προς έξοδο για Αγία Πελαγία. Η οδική σήμανση είναι επαρκής για να σας οδηγήσει προς τον παραθαλάσσιο οικισμό.
Τα σπίτια του οικισμού με τη μοναδική πολύχρωμη αρχιτεκτονική τους είναι χτισμένα αμφιθεατρικά στρέφοντας την προσοχή τους προς τη θάλασσα, και κυρίως προς τον κόλπο που «προστατεύει» από τους ανέμους την παραλία. Η Αγία Πελαγία βρίσκεται ανάμεσα στο κόλπο της Λυγαριάς και του Μονοναύτη, προσφέροντας περισσότερους καλοκαιρινούς προορισμούς.
Η μεγάλη σε έκταση παραλία, μήκους 450 μέτρων, είναι ιδανική για ρομαντικούς περιπάτους, καταλήγοντας δυτικά στο ακρωτήρι Σούδα, όπου συναντάμε την αρχαία πόλη της Απολλωνίας και την σπηλιά - Ναό Εύρεσης. Η παραλία είναι πλήρως οργανωμένη με ξαπλώστρες και με μία μεγάλη ποικιλία από καφετέριες, ταβέρνες και εστιατόρια για να απολαύσετε την παραμονή σας εκεί. Επίσης, για τους λάτρεις των θαλάσσιων δραστηριοτήτων, θα βρείτε μία σχολή κατάδυσης για να κάνετε μία υποβρύχια βόλτα, ενώ κανό και θαλάσσια ποδήλατα είναι διαθέσιμα προς ενοικίαση. Η παραλία της Αγίας Πελαγίας ενδείκνυται και για οικογενειακές εξορμήσεις λόγω της αμμουδιάς, αλλά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στα νερά που βαθαίνουν λίγο απότομα.
Αν έχετε χρόνο να περπατήσετε στο εσωτερικό του οικισμού, σίγουρα θα βρείτε πολλά μικρά μαγαζιά με τουριστικά είδη και αναμνηστικά, κυρίως περιμετρικά της παραλίας. Επίσης θα βρείτε καταστήματα πρώτης ανάγκης και ιδιωτικό πάρκινγκ, ενώ λειτουργεί και περιφερειακό ιατρείο του Δήμου.
